VIÊM TAI GIỮA: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, ĐIỀU TRỊ

Sự xem nhẹ bệnh lý viêm tai giữa khiến nhiều bệnh nhân để lại di chứng suốt đời. 

Viêm tai giữa là gì?

Tình trạng tai giữa (khu vực phía sau màng nhĩ) bị nhiễm trùng gây sưng, đau, sốt, chảy dịch được gọi là viêm tai giữa. Viêm tai giữa có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi song phổ biến nhất là trẻ em từ 6-36 tháng tuổi do cấu trúc tai chưa phát triển hoàn chỉnh, miễn dịch yếu.

Các loại viêm tai giữa:

Tùy vào mức độ nhiễm trùng, viêm tai giữa thường được chia thành các loại bao gồm:

• Viêm tai giữa cấp tính: Thường là một biến chứng của rối loạn chức năng vòi nhĩ xảy ra trong một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus
• Viêm tai giữa mạn tính: Là tình trạng viêm tai giữa dai dẳng, bị chảy mủ lâu ngày qua lỗ thủng màng nhĩ (thường trên 12 tuần).
• Viêm tai giữa ứ dịch: Là tình trạng niêm mạc của tai giữa bị viêm và tiết dịch, nhưng dịch này không chảy ra ngoài tai mà bị ứ lại phía sau màng tai. Dịch ứ có thể là ở dạng thanh dịch, dịch nhầy hoặc keo dính.

Nguyên nhân bị viêm tai giữa:

Nhiễm trùng tai do vi khuẩn hoặc virus trong tai giữa. Thường xảy ra do cảm lạnh, cúm hoặc dị ứng gây tắc nghẽn cửa mũi sau (viêm VA), vùng họng và vòi nhĩ.

Triệu chứng viêm tai giữa:

Sự khởi phát của các dấu hiệu, triệu chứng nhiễm trùng tai thường nhanh chóng và biểu hiện khác nhau giữa người lớn và trẻ em.

Trẻ em thường có các dấu hiệu viêm tai giữa như:

• Đau tai, đặc biệt khi nằm;
• Khó ngủ;
• Khóc nhiều;
• Nghe kém hoặc phản ứng kém với âm thanh;
• Mất thăng bằng;
• Sốt 38 độ trở lên;
• Dịch chảy ra từ tai;
• Đau đầu;
• Ăn/bú kém.

Trong khi đó, người lớn lại thường chỉ có biểu hiện như:

 đau tai; 

• Dịch chảy ra từ tai;
• Khó nghe.

Để chẩn đoán chính xác nhất, người bệnh cần được thăm khám trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa với sự hỗ trợ của máy móc, thiết bị hiện đại để nội soi tai và đo chức năng tai.

Điều trị bệnh viêm tai giữa:

Cách chữa viêm tai giữa tại bệnh viện thường được áp dụng theo 2 phương pháp:

Điều trị bằng thuốc:

Điều trị viêm tai giữa bằng phương pháp dùng thuốc là lựa chọn phổ biến nhất. Người bệnh có thể được điều trị bằng các loại thuốc theo đơn của bác sĩ như: 

• Thuốc kháng sinh,
• Thuốc kháng histamin,
• Thuốc chống viêm phù nề,
• Thuốc xịt mũi,
• Bơm hơi vòi nhĩ.

Thời gian điều trị bằng thuốc thường kéo dài 1 đến 2 tuần. Trong trường hợp màng nhĩ bị thủng, người bệnh cần dùng thuốc nhỏ tai kết hợp với vệ sinh tai, làm sạch mủ bằng nước muối và dung dịch sát trùng thích hợp để ngăn tình trạng bít tắc ống tai.

Phẫu thuật:

Trong trường hợp nhiễm trùng lan rộng, điều trị bằng thuốc không mang lại hiệu quả, người bệnh có thể cần điều trị ngoại khoa như:

• Nạo VA;
• Cắt amidan;
• Đặt ống thông khí tùy vào từng tình trạng bệnh cụ thể, bác sĩ có thể áp dụng.

Biến chứng viêm tai giữa

Một trong số các biến chứng thường gặp nhất bao gồm:

• Làm giảm thính giác, nhiễm trùng tai nặng phát mủ trong tai giữa, có thể dẫn đến mất thính lực nghiêm trọng, tổn thương màng nhĩ và mất thính lực vĩnh viễn.
• Chậm nói hoặc chậm phát triển: Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi bị suy giảm thính giác tạm thời hoặc vĩnh viễn, có thể gây chậm phát triển kỹ năng nói, giao tiếp xã hội và phát triển.
• Thủng màng nhĩ: Hầu hết tình trạng thủng màng nhĩ sẽ lành trong vòng 72 giờ, nhưng cũng nhiều trường hợp cần phải can thiệp phẫu thuật.
• Viêm não hoặc màng não: Nhiễm trùng tai giữa nghiêm trọng cũng có thể lây lan sang các mô khác trong hộp sọ, bao gồm não hoặc các màng bao quanh não gây viêm màng não.

Phòng ngừa bệnh viêm tai giữa

• Nhắc nhở trẻ thường xuyên rửa sạch tay bằng xà phòng, không dùng chung đồ dùng ăn uống, dạy trẻ che miệng khi ho, hắt hơi.
• Cho trẻ bú mẹ ít nhất trong 6 tháng đầu đời, hạn chế cho trẻ ngậm bình sữa hoặc núm vú giả, tránh để trẻ bị sặc, trớ.
• Chích ngừa cúm theo mùa, tiêm vắc xin phế cầu và các loại vắc xin khác để giúp ngăn ngừa bệnh viêm tai giữa.
• Giữ ấm trong mùa lạnh, ăn uống, vận động khoa học để tăng cường sức đề kháng.
• Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá.

Mặc dù Tai-Mũi-Họng là các cơ quan quan trọng và cực kỳ nhạy cảm. Thế nhưng người bệnh lại rất chủ quan trong việc bảo vệ và chăm sóc cũng như thăm khám với bác sĩ chuyên khoa khi có những dấu hiệu bệnh ở các bộ phận này. Điều này dẫn đến bệnh tiến triển nặng gây khó khăn trong việc điều trị và để lại di chứng đáng tiếc cho người bệnh. Do đó, việc chủ động phòng ngừa cũng như thăm khám, tư vấn điều trị cùng bác sĩ chuyên khoa Tai-Mũi-Họng để bảo vệ những giác quan giúp cảm nhận mọi xúc cảm cuộc sống được tốt hơn.